LOS
ANGELES - Chúng
tôi sẽ kể cho các bạn câu chuyện
của một người đang đi t́m
về cội nguồn, sắp bước chân vào
“ngôi nhà cội nguồn,” nhưng ḷng
chợt lo lắng: “Không biết người ta
có sẽ chấp nhận tôi? Tôi không có ǵ
để trao lại cả.”

H́nh 1
- Cậu bé mồ côi Vũ Tiến Kinh trong
buổi hội ngộ tại UCLA, ngày 24 tháng 3,
với bác sĩ nhi khoa Barry Halpern, người
đă cứu mạng ḿnh cách đây 35 năm,
khi vừa được bốc từ viện
mồ côi An Lạc qua Hoa Kỳ, lúc mới
được vài tháng tuổi. (H́nh: Triết
Trần/Người Việt)
H́nh 2 - Cậu bé Vũ Tiến Kinh lúc
18 tháng tuổi. (H́nh: Vũ Tiến Kinh cung
cấp)
Đại
Học UCLA, ngày 24 tháng 3, 2010
“Tôi mừng sinh
nhật tôi mỗi ngày!”
“V́ tôi không
biết ḿnh ra đời ngày nào...”
“Tôi kỷ
niệm ngày 30 tháng 4, v́ đó là cái mốc
lịch sử gắn liền với đời
tôi...”
“Tôi kỷ
niệm cả ngày 12 tháng 4 nữa. Ngày này, tôi
được nhận vào pḥng cấp cứu
của trung tâm y khoa này...”
“Tôi lại
muốn kỷ niệm luôn ngày 19 tháng 11, v́ cái
ṿng đeo tay tôi được đeo từ
hồi nhỏ, có ḍng chữ “19 tháng 11, 1974.”
“Tôi không biết
cha mẹ ruột ḿnh là ai...”
“Và tôi cũng
chẳng biết ǵ về nguồn gốc
của ḿnh, điều mà đứa trẻ b́nh
thường nào cũng biết.”
Đó là đoạn
tự thuật của một thanh niên, biết
rằng ḿnh chắc chắn gốc gác Việt
Nam, nhưng lại chưa bao giờ thực
sự cảm nhận đầy đủ
nguồn gốc ấy.
Người thanh niên
“biết chắc, nhưng lại không chắc”
ấy, tên là Vũ Tiến Kinh.
Cử tọa,
gồm các y tá, sinh viên y khoa, y sĩ, bác sĩ
nội trú, và bác sĩ nhi đồng có mặt
trong buổi họp, để nghe Kinh nói,
bỗng nhiên yên lặng.
Chỉ trước
đó ít phút thôi, họ đă cười
rộn ră trước những lời khôi hài
của Vũ Tiến Kinh.
Không khí trong pḥng
chùng lại. Có những ánh mắt chợt
nặng trĩu, long lanh.
Hôm ấy là
một sự kiện đặc biệt. Đó là
một cuộc đoàn tụ, đúng nghĩa.
Tất cả bắt nguồn từ sự
kiện xảy ra cách đây gần 35 năm,
đúng vào những ngày này, của tháng 4.
Cũng
tại đây, 35 năm trước
Vũ Tiến Kinh
đă có mặt tại đây, gần 35 năm
trước.
Nhiều sinh viên y
khoa, bác sĩ nội trú và các nhân viên hành chánh
của bệnh viện Mattel Children's Hospital, và
David Geffen School of Medicine, thuộc trường
UCLA, đă mang vào pḥng những hộp cơm,
để vừa ăn trưa, vừa chứng
kiến cuộc hội ngộ đặc
biệt, và nghe Kinh kể lại chuyện đời
ḿnh.
Câu chuyện mà
họ được nghe là cuộc hành tŕnh
của một người đi t́m nguồn
cội.
Ngày 12 tháng 4, 1975,
chuyến máy bay đưa Kinh, và 219 trẻ em
mồ côi khác của viện mồ côi An
Lạc, rời khỏi một Việt Nam đang
tan tác v́ chiến tranh, đă phải hạ cánh
gấp xuống Los Angeles.
Lư do là v́ Kinh và
gần 20 trẻ sơ sinh khác đă quá yếu,
không thể tiếp tục cuộc hành tŕnh
đến thẳng Fort Benning, Georgia, nơi các em
sẽ được Tressler Lutheran Agency thu
xếp t́m gia đ́nh cha mẹ nuôi.
Bác sĩ nhi khoa
Barry Halpern, giờ đây đă 61 tuổi, tóm
tắt bảng giám định y khoa do chính tay ông
viết, về bệnh nhân Vũ Tiến Kinh, cách
đây đúng 35 năm: “Bệnh nhân Vũ
Tiến Kinh, khoảng ba tháng tuổi, èo uột,
thiếu dinh dưỡng, bị háo nước
do bệnh đi tả, bị viêm kết mạc
nặng, chốc lở đầy ḿnh.”
Trước khi
chuyển Kinh qua một y sĩ khác, Halpern gửi
kèm theo hồ sơ bệnh lư của Kinh một
lá thư viết tay, trong đó ông viết: “Em
bé này là một bệnh nhân rất thú vị, và
chúng tôi ở UCLA rất mong được
biết sức khỏe em sẽ tiến triển
ra sao trong những tháng ngày tới.”
Ngày một ngày hai,
những “tháng ngày tới” cứ chất
chồng.
Trẻ sơ sinh
đến rồi đi, Bác Sĩ Halpern cũng
quên mất đi bệnh nhân tí hon “rất thú
vị” của ḿnh.
Bẵng một cái
đă ba mươi lăm năm!
Một hôm ông
nhận được thư của một người
có cái tên ông chưa bao giờ nghe: Joseph Palmeter -
Vũ Tiến Kinh.
Thư viết:
“Kính thưa
Bác Sĩ Halpern,
Tên tôi là
Joseph Palmeter, Vũ Tiến Kinh, người
Mỹ gốc Việt, mà ông, hồi c̣n là
một bác sĩ nội trú tại UCLA có
thể đă từng săn sóc vào tháng 4 năm
1975. Đến từ một chuyến máy bay do bà
Betty Tisdale tổ chức, với 219 trẻ
mồ côi khác, tôi lúc đó hiển nhiên
rất là èo uột. Gần ba mươi lăm
năm sau, tôi rất vui có dịp viết thư
báo cho bác sĩ biết tôi đă khỏe...
Nếu đây đúng là ông, th́ Bác Sĩ
Halpern ơi, xin bác sĩ nhận nơi đây
ḷng biết ơn chân thành của tôi.”
Gửi kèm
theo thư của Kinh là bản sao bức thư
tay mà Bác Sĩ Halpern đă viết kèm theo
hồ sơ bệnh lư 35 năm trước.
Bệnh
nhân “tí hon rất thú vị,” giờ đây
đă là một thanh niên, đi t́m về
cội nguồn, và đi t́m về ân nhân,
của 35 năm trước.
Bác
Sĩ Halpern, giờ đang làm việc với
bệnh viện nhi đồng ở Northridge, cho
biết đă phải về UCLA để t́m
lại hồ sơ bệnh lư của Kinh,
rồi từ đó, t́m hiểu về những
đứa trẻ đến từ viện
mồ côi An Lạc, về nhân vật Betty
Tisdale, chủ tịch của cô nhi viện này, và
là người đă hết sức cương
quyết, vận động tất cả
khả năng, ảnh hưởng và tiền
bạc của ḿnh để mang hơn 200 cô nhi
Việt Nam ra khỏi chiến tranh, đến
chốn b́nh an. Chuyện ấy, đă 35 năm
trôi qua!
Thế
rồi, Kinh được gặp lại người
bác sĩ ân nhân, để đích thân, trân
trọng nói lời cảm tạ trước
mặt các sinh viên y khoa, bác sĩ nhi đồng,
y tá, và ban quản trị của bệnh
viện cũ.
“Cám
ơn bác sĩ đă cứu mạng tôi!”
“Cám
ơn ban quản trị UCLA. Tôi luôn luôn nhớ
ơn quư vị, và biết là minh chứng hùng
hồn của nền y khoa hiện đại,
của tinh thần cứu nhân độ thế
và lời thề trước thần Hippocrates
của các bác sĩ.”
Rồi
bằng một giọng rất nhỏ, Kinh nói:
“Tôi
rất vinh hạnh t́m được trở
về “cánh cửa” đă đưa tôi vào
Hoa Kỳ.”
Kinh,
và câu chuyện đời
Với lối nói
chuyện sắc sảo thông minh, lôi cuốn, dí
dỏm, khôi hài, Vũ Tiến Kinh khiến
cử tọa lúc th́ cười ngặt
nghẽo, lúc lại đầy xúc động.
Kinh kể là sau khi
rời UCLA, anh được một gia đ́nh
đạo Tin Lành ở Williamsport, một thành
phố nhỏ miền vùng quê tại tiểu
bang Pennsylvania mang về nuôi dưỡng. Cha
mẹ đặt tên anh là Joseph Palmeter.
Như một người
con đi xa về nhà tâm sự với gia đ́nh,
Kinh cho biết đă có bằng cử nhân âm
nhạc tại Westminster College ở tiểu bang
Pennsylvania, và bằng cao học về ḥa âm
tại Penn State University.
Anh hiện đang
là một thầy giáo dạy nhạc ở
Connecticut.
“Những học
sinh bậc trung học của tôi, liên tục
dạy tôi ‘những bài học về đức
khiêm tốn.’”
Vừa kể
chuyện quá khứ, Kinh líu lo khoe vừa
được nhận vào chương tŕnh
tiến sĩ về nghiên cứu âm nhạc trong
giáo dục, và nghiên cứu tại University of
Minnesota Graduate School.
“Trở thành
một chuyên viên ngành giáo dục âm nhạc,
để làm tươi sáng cuộc đời
của những thanh thiếu niên kém may mắn
ở các vùng quê hẻo lánh trên nước
Mỹ!”
Kinh nói về hoài
băo.
“Chúng ta cùng là
những người làm việc v́ tha nhân.”
Kinh nói.
“Bác sĩ th́
chữa bệnh cho thể chất con người,
âm nhạc và giáo dục th́ chữa bệnh cho
tâm hồn của họ!”
Rời khỏi
dự định tương lại, Kinh
đưa mọi người về quá khứ:
“Cha nuôi tôi, ông Palmeter, là một người
thợ sửa ống nước. Ông thường
nói là ông ‘làm lụng vất vả để
con cái không phải vất vả’, và ‘chân
lấm tay bùn để con cái không phải chân
lấm tay bùn.’”
Nhưng tiếc
thay, Kinh đă phải chia cách với gia đ́nh
cha mẹ nuôi từ năm 1994, v́ “giữa chúng
tôi có vấn đề.”
“Khoảng 4, 5
tuổi th́ tôi biết ḿnh không phải là con
ruột.”
Kinh kể là đă
chạy thẳng về nhà hỏi cha mẹ nuôi
về chuyện này, sau một buổi học
bị một học sinh cùng trường
chạy đến bảo: “Ê, thằng kia, mày
là thằng Tàu con.”
“Con có phải là
người Tàu không?”
Kinh hỏi.
“Cha mẹ không
trả lời, và cũng không muốn nói về
chuyện đă nhận tôi làm con nuôi.”
Kinh tâm sự.
Trong cuộc hành tŕnh
t́m gốc rễ của ḿnh, Kinh đi t́m
gặp bà Betty Tisdale, hiện đă 87 tuổi,
ở tiểu bang Seatle, để biết thêm
về cô nhi viện An Lạc, ở Sài G̣n, nơi
đă dưỡng nuôi anh vài tháng trước
khi anh được mang vào Hoa Kỳ.
Với anh, buổi
đoàn tụ hôm nay, mà anh gọi là trở
về “cánh cửa vào đời,” là một
dấu mốc quan trọng.
Cho đến nay,
những ǵ xảy ra bên kia cánh cửa đó,
anh không hề biết, và có thể sẽ không
bao giờ biết.
“Nghe nói, tôi đă
bị bỏ vào một cái giỏ, rồi mang
để ở trước cửa Ṭa Đại
Sứ Hoa Kỳ.”
“Bị bỏ rơi
từ nhỏ, tôi lúc nào cũng muốn t́m
hiểu gốc gác của ḿnh”
“Ḿnh là ai và
từ đâu đến, câu hỏi ám ảnh tôi
măi không thôi!”
Từ mười
năm nay, khi có dịp, Kinh đi khắp nơi
và làm thiện nguyện để gặp gỡ
người kém may mắn, như những tù nhân
ở New York, các cô nhi đói khát t́nh thương,
nằm mẹp trên những cái giường
bẩn thỉu ở viện mồ côi, khát khao
một chút vỗ về, âu yếm.
Bước đầu
của Kinh trong việc thực hiện ước
nguyện trở về nguồn, là chính thức
xin đổi tên, từ tên Mỹ Joseph Palmeter
để trở về với tên Việt Nam,
được ghi trong khai sanh của ḿnh, là “Vũ
Tiến Kinh.”
Hành tŕnh t́m
về cội nguồn
Kinh biết
rằng ngay cả cái tên này cũng không
phải là tên thật của anh, mà chỉ là
một cái tên do bà Betty Tisdale đặt đại
ra. Người ta kể rằng, trong lúc gấp
rút lo thủ tục cho các em được lên
máy bay, bà phải “chế” ra giấy khai sinh
cho hằng trăm đứa trẻ, v́ không ai
trong cô nhi viện An Lạc có giấy khai sinh trước
đó. Người ta kể rằng, trong lúc
gấp rút lo thủ tục cho các em được
lên máy bay, bà phải “chế” ra giấy khai
sinh cho hằng trăm đứa trẻ, v́ không
ai trong cô nhi viện An Lạc có giấy khai sinh
trước đó.
Bà Betty, khi ấy,
đă cho vài chú nhóc, mỗi chú một cái
họ “Vũ Tiến...”
“Dù sao đây cũng
là cái tên gần nhất với quá khứ!”
Kinh nói.
“Tôi biết bước
tới trong cuộc hành tŕnh sẽ là một
chuyến về thăm Việt Nam, nhưng không
biết bao giờ sẽ thực hiện
chuyến đi đó!”
“Chỉ biết là
tối nay, tôi sẽ được đi thăm
ṭa soạn của nhật báo tiếng Việt
lớn nhất tại hải ngoại, và sau
đó sẽ được dẫn đi ăn
thức ăn Việt Nam ngon nổi tiếng
ở Little Sài G̣n.” Vũ Tiến Kinh chia sẻ
với cử tọa.
Và có lẽ cũng
để nhắc tôi về những ǵ tôi đă
hứa với anh trên đường đi
từ băi đậu xe của Ronald Reagan UCLA
Medical Center đến pḥng họp.
Đến giờ
hẹn, chúng tôi đến đón anh về thăm
ṭa soạn trước bữa ăn tối.
Xe chở Kinh đi
qua những con đường chính trong Little
Saigon. Ngây người nh́n những bảng
hiệu bằng tiếng Việt, Kinh buột
miệng:
“Đi qua khu phố
của người ḿnh mà không hiểu
được tiếng ḿnh, cảm giác lạ
thật...”
“Và, những
bảng hiệu này, tôi chỉ nh́n chứ không
đọc được, quả là khó chịu.”
Rồi anh tâm
sự rằng, tất cả những điều
ít ỏi anh biết về Việt Nam, là
biết qua Internet, và qua những ǵ nghe bà Betty
Tisdale kể lại.
Anh không có bạn
Việt Nam, chưa bao giờ nghe nhạc Việt
Nam, không đọc được chữ
Việt Nam, không nói được một câu
tiếng Việt nào, và cũng chưa bao giờ
nghe người Việt Nam nói chuyện.
Anh cũng không
biết thức ăn Việt Nam, ngoài một
lần ăn “cái món ǵ cuốn cuốn” do bà
Betty Tisdale đăi, và rất muốn biết
mặt mũi khu Little Saigon, nơi có hàng mấy
trăm ngàn đồng hương của anh
đang sinh sống.
“Chà chà, ṭa
soạn lớn hơn em h́nh dung nhiều! Đúng là
tờ báo lớn nhất của cộng đồng!”
Kinh nói thế khi chúng tôi bước vào ṭa
soạn.
Cầm một
tờ báo trên tay, Kinh muốn tôi chỉ cách
đọc hai chữ “Người Việt,”
rồi hỏi tôi chữ đó có nghĩa ǵ.
Chỉ vào Kinh tôi
nói: “Người Việt có nghĩa là
Vietnamese! Là em, v́ em là người Việt.”
“Là một tờ
báo cộng đồng có khó hơn một
tờ báo ḍng chính nhiều lắm không, và
những khó khăn chính là ǵ?”
Kinh chợt hỏi.
“Hỏi tức là
trả lời.”
Tôi cười.
Rồi tôi kể sơ
cho Kinh nghe vài nét về cộng đồng, về
ưu tư của thế hệ những người
lớn tuổi, những khó khăn trong việc
ḥa nhập với ḍng chính, bất đồng
ngôn ngữ, văn hóa khác biệt. Tôi kể
chuyện những trẻ em Việt Nam lớn lên
ở đây nói không rành tiếng Việt, đôi
khi xung đột với bố mẹ v́ bất
đồng quan điểm, ...
Sau khi chuyện tṛ
với Kinh được vài phút, chủ bút
tờ báo nhận xét, rằng “Vũ Tiến
Kinh mang tâm trạng của một ‘cô dâu
sắp về nhà chồng’; vừa muốn t́m
gặp, về lại cội nguồn, lại
vừa lo lắng khi sắp sửa gặp
được chính cội nguồn ấy.”
Trên đường
đi đến tiệm ăn, Kinh ngập
ngừng hỏi tôi: “Cộng đồng sẽ
đón nhận em như thế nào hả chị?
Em không có ǵ để ‘offer’ mọi người,
ngoài chính ḿnh!”
“Cộng đồng
sẽ dang tay đón nhận em, đơn
giản chỉ v́ em là người Việt Nam, và
sẽ nuôi dưỡng em, v́ em muốn t́m
về với cộng đồng.”
Tôi đáp.
“Có thật không
chị?” Kinh nh́n tôi, vừa hoài nghi, vừa hy
vọng.
“Từ từ em
sẽ thấy!”
Tôi nói.
Ở tiệm ăn,
Kinh đ̣i tôi giải thích và hướng
dẫn cách ăn từng món.
Với Kinh, món ǵ
cũng lạ, cũng ngon miệng. Tôi nh́n Kinh
tập gói miếng chả gị vào rau xà lách, kèm
miếng dưa leo, mấy lá rau thơm rồi
chấm vào chén nước mắm, rồi khen là
Kinh rất “có tâm hồn ăn uống.”
Chúng tôi cười
x̣a.
“Ở thời
điểm nào th́ em bắt đầu có nhu
cầu t́m hiểu về nguồn gốc của
ḿnh?”
Tôi thắc mắc.
“Không thể nêu
ra được một thời điểm
cụ thể, chị ạ.”
“Em suy nghĩ như
một người Mỹ, và sống như người
Mỹ, nhưng cũng thấy có một cái ǵ
thiếu vắng trong đời.”
“Em nghĩ em là
‘Amerisan’, v́ em mắt xếch và cao quá.”
Kinh tâm sự.
“Cũng có
thể!”
Tôi gật gù.
“Đôi khi em tự
hỏi tại sao lại có người bỏ ḿnh
vào một chiếc giỏ mang bỏ đi. Không
biết lúc sinh ra em có được ôm vào ḷng
không?”
Câu hỏi của
Kinh làm tim tôi đau nhói.
Trên đường
về nhà, Kinh buột miệng: “Em vừa
cảm nhận rất rơ một sự khác
biệt giữa người Mỹ và Đông Phương!”
“Người
Mỹ rất thực dụng, đối với
họ luôn luôn phải có quyền lợi song phương.
Phải có sự
trao đổi.”
“C̣n người
Á Đông ḿnh cư xử có t́nh.”
Rồi Kinh nói thêm:
“Em biết ḿnh sẽ phải làm ǵ rồi. Em
sẽ về thăm Little Saigon nhiều hơn.
Coi như đây là một ngôi nhà thay thế.”
Vũ Tiến Kinh
thừa nhận, đă 35 năm, đây là
lần đầu anh biết về Little Saigon,
về một cộng đồng của
những đồng hương.
Và, Kinh khẳng
định: “Lần về này sẽ không
phải là lần cuối.”
Kinh đang cần,
và đang t́m, một “ngôi nhà thay thế.”
Source: http://www.nguoi-viet.com/absolutenm/anmviewer.asp?a=110519&z=247